Pojęcia ogólne

Tong Shu (chiński almanach)

Znane też jako: tong shutung shingtung sing通書通书通勝通胜huang li黃曆黄历lao huang li老黃曆chiński almanachchiński kalendarzchiński kalendarz 2027chinese almanacdobre dni na ślubdobre dni chiński kalendarzpomyślne dniwybór datyze ri擇日nong min li農民曆

Tong Shu (通書, „księga wszystkich rzeczy”), po kantońsku Tung Shing, a w Chinach kontynentalnych Huang Li, „żółty kalendarz”, to tradycyjny chiński almanach: kalendarz dzień po dniu, który każdej dacie przypisuje pień i gałąź, oficera dnia, zwierzę w konflikcie z dniem oraz listy czynności uznawanych przez tradycję za odpowiednie albo lepsze do uniknięcia.

Tong Shu (通書) to chiński almanach. W Hongkongu, Singapurze i Malezji często nazywa się go Tung Shing (通勝): kantońska nazwa zastępuje słowo shu, „księga”, bo brzmi ono jak słowo „przegrywać”. W Chinach kontynentalnych ten sam rodzaj księgi to Huang Li (黃曆, „żółty kalendarz”) albo Lao Huang Li, a na Tajwanie Nong Min Li (農民曆, „kalendarz rolników”). Każde wydanie jest przede wszystkim kalendarzem. Podaje datę gregoriańską, datę księżycową, dwadzieścia cztery terminy słoneczne i dla każdego dnia jego filar z cyklu sześćdziesięciu dni: jeden Niebiański Pień nad jedną Ziemską Gałęzią.

Do kalendarza almanach dodaje tradycyjne oznaczenia każdego dnia. Najczęstsze to oficer dnia (jeden z dwunastu oficerów 建除十二神, od Jian, „Ustanowienia”, do Bi, „Zamknięcia”), zwierzę w konflikcie z dniem i kierunek Sha (煞) dnia, jedna z dwudziestu ośmiu stacji księżycowych oraz dwie krótkie listy: 宜 (yi), czemu dzień sprzyja, i 忌 (ji), czego lepiej unikać. Rodziny od dawna zaglądają do tych list przed ślubem, przeprowadzką, otwarciem sklepu, podpisaniem ważnego dokumentu albo daleką podróżą. Taki sposób wybierania dnia nazywa się ze ri (擇日), wybór daty.

Listy nie są wymyślane co roku od nowa. Wylicza się je ze stałych reguł. Oficer dnia zależy od gałęzi miesiąca i gałęzi dnia, konflikt od gałęzi dnia, a pozostałe duchy dnia od miesiąca, pory roku albo pni. Wielkim dziełem źródłowym większości współczesnych almanachów jest Xieji Bianfang Shu (《欽定協紀辨方書》), podręcznik opracowany dla dworu cesarza Qianlonga w 1739 roku, który uporządkował wiele starszych szkół wyboru dat. Jego jedenasty rozdział, „用事”, podaje przy każdej czynności, które duchy dnia jej sprzyjają, a których należy unikać.

Reguł jest wiele, więc dwa almanachy mogą podać na to samo wydarzenie trochę inne dobre dni. Jedno wydanie przykłada większą wagę do jakiegoś ducha niż drugie, dodaje zwyczaj rodzinny albo regionalny albo dopasowuje listę do roku urodzenia osób, których sprawa dotyczy. Dlatego mistrz wyboru dat zaczyna zwykle od almanachu, a potem patrzy na konkretnych ludzi.

Tong Shu to tradycja kulturowa, a nie nauka. Opisuje, co tradycja przypisuje dniowi. Nie pokazuje, że dzień czemuś pomaga albo szkodzi, i nie ma dowodów, że tak wybrana data zmienia przebieg wydarzenia. Wiele osób zagląda do niego jako do rodzinnego zwyczaju, z szacunku dla starszych krewnych albo po prostu jako do części świętowania.

AstroSensus ma bezpłatny kalendarz Tong Shu na 2027 rok. Wylicza każdy dzień, bez AI i bez konta: filar dnia, miesiąc według terminów słonecznych, oficera dnia, zwierzę w konflikcie i kierunek Sha. Przy pięciu wydarzeniach, czyli ślubie, przeprowadzce, otwarciu firmy, podpisaniu umowy i podróży, pokazuje tylko to, co mówi jedna nazwana tabela: linijki jedenastego rozdziału Xieji Bianfang Shu i tylko oficerowie dnia, których te linijki wymieniają. Dni liczymy według czasu chińskiego (UTC+8), który jest też czasem Singapuru, Malezji i Hongkongu. Obok dat zawsze stoi wyraźna uwaga, że to tradycja, a nie porada.