Astrologia wedyjska
Ajanamsa
Znane też jako: ayanamsaayanamshaajanamszaLahiriajanamsa LahiriLahiri ayanamsaChitrapakshazodiak syderycznyastrologia syderycznazodiak tropikalny a syderycznyprecesja punktów równonocysidereal zodiacअयनांश
Ajanamsa (ayanamsa) to kąt między zodiakiem tropikalnym, który zaczyna się w punkcie równonocy wiosennej, a zodiakiem syderycznym, związanym z gwiazdami stałymi; astrologia wedyjska odejmuje go od pozycji planet, a AstroSensus stosuje ajanamsę Lahiri, wynoszącą dziś około 24 stopni.
Astrolodzy używają dwóch zodiaków. Zodiak tropikalny, którego używa astrologia zachodnia, zaczyna się w punkcie, w którym Słońce stoi w równonoc wiosenną, i dzieli rok na dwanaście równych znaków związanych z porami roku. Zodiak syderyczny, którego używa astrologia wedyjska, jest zakotwiczony w gwiazdach gwiazdozbiorów. Dwa tysiące lat temu oba niemal się pokrywały. Od tamtej pory rozjechały się, a wielkość tej różnicy to właśnie ajanamsa. Sanskryckie słowo łączy ayana, ruch albo bieg, i amsha, część albo stopień.
Przyczyną jest precesja punktów równonocy. Oś Ziemi powoli kołysze się jak bąk i wykonuje jeden obrót w około 25 800 lat. Przez to punkt równonocy przesuwa się wstecz na tle gwiazd o około 50 sekund łuku rocznie, czyli o jeden stopień mniej więcej co 72 lata. Zodiak tropikalny porusza się razem z równonocą, a zodiak syderyczny zostaje przy gwiazdach. Z każdym rokiem ajanamsa rośnie więc odrobinę.
Astronomowie i astrolodzy nie zgadzają się co do roku, w którym oba zodiaki się pokrywały, dlatego istnieje kilka ajanams. Najczęściej używana to Lahiri, nazywana też Chitrapaksha. Umieszcza gwiazdę Spikę, po sanskrycku Chitra, na początku syderycznej Wagi. W 1955 roku Komisja Reformy Kalendarza rządu Indii przyjęła ją dla narodowego almanachu i od tego czasu stała się standardem większości indyjskich astrologów. Inne systemy to między innymi Raman, ajanamsa Krishnamurtiego używana w astrologii KP oraz Fagan Bradley w zachodniej astrologii syderycznej. Różnice między nimi wynoszą zwykle około jednego stopnia.
AstroSensus liczy kosmogramy wedyjskie z ajanamsą Lahiri. Pozycje planet, Lagny i Rahu wyznacza się najpierw w układzie tropikalnym, a potem odejmuje ajanamsę dla chwili narodzin. Domy liczy się następnie całymi znakami od syderycznej Lagny. Dziś wartość Lahiri wynosi nieco ponad 24 stopnie.
Praktyczny skutek łatwo zobaczyć. Jeśli Słońce, Księżyc albo inna planeta stoi mniej więcej w pierwszych 24 stopniach znaku tropikalnego, w kosmogramie syderycznym trafia do znaku poprzedniego. Ktoś z tropikalnym Słońcem w 10 stopniu Lwa ma wedyjskie Słońce w około 16 stopniu Raka. To samo przesunięcie dotyczy Ascendentu i Księżyca, a więc także nakszatr, dat Sade Sati i okresów dasha.
Żaden z zodiaków nie jest pomyłką. Odpowiadają na różne pytania: tropikalny podąża za porami roku i relacją Słońca z Ziemią, syderyczny za tłem gwiazd. Każda tradycja zbudowała własne znaczenia na własnym układzie, więc znak zachodni i wedyjski rashi najlepiej czytać w ich własnym systemie, bez mieszania.
Najczęstsze pytania
Czym różni się zodiak syderyczny od tropikalnego?
Zodiak tropikalny zaczyna się w równonoc wiosenną i podąża za porami roku, a syderyczny jest związany z gwiazdami stałymi. Z powodu precesji punktów równonocy rozchodzą się o około jeden stopień co 72 lata. Różnica między nimi to ajanamsa, dziś około 24 stopni w systemie Lahiri.
Jakiej ajanamsy używa AstroSensus?
Lahiri, nazywanej też Chitrapaksha, standardu przyjętego w Indiach w 1955 roku i używanego przez większość astrologów wedyjskich. Umieszcza gwiazdę Spikę na początku syderycznej Wagi. Wartość dla dokładnej chwili narodzin odejmuje się od każdej pozycji, zanim policzy się znaki i domy.
Dlaczego mój znak wedyjski różni się od zachodniego?
Gdy planeta stoi mniej więcej w pierwszych 24 stopniach znaku tropikalnego, odjęcie ajanamsy przesuwa ją do znaku poprzedniego. Dlatego wiele osób ma wedyjskie Słońce albo Księżyc o jeden znak wcześniej. Oba wyniki są poprawne w swoim własnym systemie.