Tranzyty i cykle

Godziny planetarne

Znane też jako: godziny planetarnegodzina planetarnakalkulator godzin planetarnychgodziny planetarne dzisiajporządek chaldejskichaldejskie godziny planetarnegodziny planetgodziny nierównegodziny sezonowegodziny czasowegodziny planetarne dniagodziny planetarne nocywładca dniawładca godzinyplaneta dniaplanety dni tygodniadlaczego dni tygodnia mają nazwy od planetvettius valens antologia księga ikalendarz godzin planetarnychplanetary hours

Godziny planetarne to starożytny schemat, w którym czas od wschodu do zachodu Słońca i czas od zachodu do następnego wschodu dzieli się każdy na dwanaście godzin, a każdą godzinę przypisuje się jednej z siedmiu planet w porządku chaldejskim. Pierwsza godzina po wschodzie Słońca należy do planety dnia tygodnia.

Godziny planetarne to jeden z najstarszych sposobów powiązania siedmiu planet z codziennym rytmem. Pomysł sięga starożytności i znali go już astrologowie okresu rzymskiego, a Vettius Valens opisuje porządek planet w księdze I swojej Antologii. Schemat przejęli potem autorzy perscy, arabscy i średniowieczni europejscy, a do dziś używają go osoby, które idą za astrologią tradycyjną.

Porządek planet to porządek chaldejski, od najwolniejszej do najszybszej, jak widać ją z Ziemi: Saturn, Jowisz, Mars, Słońce, Wenus, Merkury i Księżyc. Po Księżycu porządek zaczyna się od nowa od Saturna, więc ciąg obraca się w kółko jak koło.

Doba w tym schemacie biegnie od jednego wschodu Słońca do następnego. Czas między wschodem a zachodem dzieli się na dwanaście równych części, a czas między zachodem a kolejnym wschodem na następne dwanaście. To godziny sezonowe, zwane też nierównymi albo czasowymi, bo ich długość zmienia się z porą roku. W środku lata na szerokościach europejskich godzina dzienna trwa wyraźnie dłużej niż godzinę, a nocna jest krótka, a w środku zimy jest odwrotnie. Tylko w okolicach równonocy wszystkie dwadzieścia cztery godziny są zbliżone długością.

Pierwsza godzina po wschodzie Słońca należy do planety dnia tygodnia, a każda następna do kolejnej planety w porządku chaldejskim. To wyjaśnia nazwy dni. Jeśli sobota zaczyna się godziną Saturna, to dwudziesta czwarta godzina licząc dalej, czyli następny wschód Słońca, wypada o trzy kroki dalej w porządku, na Słońcu, więc następny dzień jest dniem Słońca. Tak samo poniedziałek należy do Księżyca, wtorek do Marsa, środa do Merkurego, czwartek do Jowisza, a piątek do Wenus. Języki romańskie zachowały te związki widoczne, na przykład we francuskich mardi, mercredi, jeudi i vendredi, a angielskie Sunday, Monday i Saturday też je pokazują.

W tradycji każda planeta ma własny zakres znaczeń, na przykład Słońce władzę, a Księżyc ciało i zmianę, i mówi się, że godzina niesie coś ze swojego władcy. To sposób opisania charakteru, jaki starożytni nadawali planetom, a nie reguła wyboru, kiedy coś robić.

Godziny planetarne są tradycją, a nie nauką. Nic nie wskazuje, że godzina rządzona przez tę czy inną planetę wpływa na to, co się w niej dzieje, a schemat nie jest radą.

AstroSensus ma bezpłatne godziny planetarne na dziś albo na dowolną datę, dla wybranego miejsca. Wschód i zachód Słońca są liczone tak, jak podają je almanachy, według górnego brzegu tarczy Słońca i standardowej refrakcji. Narzędzie pokazuje tylko władcę dnia i władcę każdej godziny, ze znaczeniami planety według Vettiusa Valensa (Antologia I.1), i wyraźnie zaznacza, że to tradycja, a nie porada, więc nie ma najlepszej godziny na cokolwiek. W obrębie kręgów polarnych część dni nie ma wschodu albo zachodu Słońca i dla tych dni godzin nie ma.